Makine Dokuma Halısı Nedir?


Makine halıları el halılarına benzer bir yapının halı dokuma makineleri vasıtasıyla yapıldığı dokulardır. Makine halılarında ilmeler düğüm biçiminde olmayıp, genellikle atkı iplikleri arasına sıkıştırılmış “U” veya “V” biçimindeki iplik parçalarıdır. Makine halılarında temel, kumaşı sağlamlaştırmak ve halının yerde düzgün durmasını sağlamak için ayrıca jüt, keten, ve pamuk gibi dolgu iplikleri de kullanılır (Başer, 1998).
Makine halıları kumaş yapısına ve ilmelerin elde ediliş şekillerine göre gruplara ayrılır. Günümüzde en yaygın kullanılanı wilton tipi halılardır.
Halıların dokunması için geliştirilen ilk mekanik sistem, halka ilmeli wilton veya brüksel wilton olarak da bilinen brüksel sistemidir. Daha sonraları bıçaklı teller geliştirilmiş ve bu sisteme kısaca wilton denilmiştir. 1940′larda geliştirilen yüz yüze dokuma sistemleri de ayrıca wilton halı dokumalarına dâhil edilerek yüz yüze wilton halı dokuma tekniği olarak isimlendirilmiştir.

Telli çubuklu wilton halılarında, kesikli (velür) veya kesiksiz (bukle) ilmeklilerde, düşük ilmek yüksekliğinde sık yapılar üretilebilmektedir. Yeni jakar sistemleri desenlerin çok hızlı değiştirilmesini mümkün kılmaktadır. Bu özellikleri ile tel çubuklu wilton halılar, yün halı imalinde gayet iyi özellikler göstermektedir. Fakat tellerin ısınma problemleri yüzünden her lif ile çalışmakta zorluklar doğmaktadır, iki veya üç gibi az sayıda renkle çalışarak, yeni halılarda maliyetler düşürülebilmektedir.

Telli wilton halılar, diğer sistemlere göre düşük üretimli olup, sınırlı desen ve renk imkânına sahiptirler. Fakat değişik kesitte teller kullanarak çeşitli ilme görünümleri elde edilebilir.

Yüz yüze dokuma sistemleri, dokuma makine halı üretimleri içinde mümkün olan en hızlı üretim hızına sahip sistemdir. Diğer halı sistemlerinden farklı olarak, yüz yüze dokuma sistemlerinin son yıllarda popülariteleri artmıştır. Aslında bu teknik çok yeni değildir, ilk defa 1798′de Belçika’da Jean-Bapliste Dans tarafından kullanılmıştır. Tekniğin temel prensipleri günümüze kadar pek değişmemiştir.

Yüz yüze wilton ile kesiksiz-ilmekli halılar üretmek mümkün değildir; dolayısıyla, bukle ilmek görünüşlü halı üretememek gibi sınırlayıcı bir etken, bu sistemin en büyük dezavantajıdır. Ancak kalın atkılar kullanılarak bir tür bukle görünümlü halı olan sisal halıları yeni geliştirilen üç ağızlıklı tezgâhlarda dokunabilir. Bunun ötesinde, bu sistemde değişik ilme yükseklik (multi-pile-height,) etkileri de verilememektedir; bu yüzden farklı görünümde halı elde edebilmek için sadece efekt iplikler kullanılabilir.

Yüz yüze wilton sistemlerinde desen verme işlemi jakarla yapılmaktadır, ince yün iplikleri kullanarak karışık ve güzel desenler elde edilmektedir. Özellikle duvardan duvara halılarda ise kalın sthraygam iplikler kullanarak düz ve desenli tipte halılar üretilebilmektedir (Göktepe,1992).

Aksminster dokuma sistemleri çok sayıda renk içeren desenli halıların üretilmesinde kullanılan en önemli üretim tekniğidir. Bu sistemler gerek geniş ende gerekse dar ende yün kilim, parça halı, geniş yer halılar üretiminde kullanılmaktadır.

Aksminster tekniği ile düz halı üretimi yapılabilse de diğer halı üretim tekniklerine (tafting, yapıştırma veya wilton) göre düz aksminster halı üretimi tercih edilmez.

Bu teknikle üretim yapan iki tip makine mevcuttur; gripper jakarlı tezgahlar ve spool-gripper tezgahlar. Eski spool aksminster tezgâhlar sanayide halen kullanılmasına rağmen, düşük üretim hızlan yüzünden artık üretilmemektedir.

Halı üretiminde, aksminster dokuma tezgâhı kullanmanın avantajlı yönleri şunlardır;

 

  • Renk ve desen imkânının çokluğu,
  • İlmek ipliğinin verimli kullanması (hiç ölü ilmek veya gömülmüş, halka olmaması),
  • Çok çeşitli halı yapısının üretilebilmesi,
  • Karışık ilmek iplikleri kullanabilme imkânıyla, çok çeşitli desenin yanında renklerin de kullanımı,
  • Mekanizmanın basitliği ve bakımının kolay olması,
  • Hah kalitelerinin çok hızlı değiştirilebilmesi,
  • Sağlam zemin örgüsü,
  • Yün ilmeğinin uygunluğu (kolay kesim).

Gripper-jakarlı tezgâhlar kasa dönüşlü üretim yapan fabrikalarda
kullanılmaktadır. Gerek, jakar kartlarının değiştirilmesiyle, gerekse elektronik jakarlı sistemlerle desenler çok hızlı şekilde değiştirilmektedir ve camlıkta, desende kullanılan renk sayısından daha fazla renkte iplik değişimi de kısmen hızlı gerçekleşebilmektedir. Gripper aksminster dokuma ile minimum ilmek ipliği tüketimi ve kademeli bir yüzey elde edilebilir.

Spool-gripper tezgâhlar ise belli renk ve desenlerin uzun dönüşümlü üretimleri için uygundur. Spolları hazırlama maliyeti yüksek olmasına rağmen modern spool-gripper tezgâhların üretim hızları gripper tezgâhlardan daha yüksektir. Spool sisteminin desen imkânı sınırsızdır, bu da tercih edilme nedenleridir (Berkalp,1997).

 

 

  • Renk ve desen imkânının çokluğu,
  • İlmek ipliğinin verimli kullanması (hiç ölü ilmek veya gömülmüş, halka olmaması),
  • Çok çeşitli halı yapısının üretilebilmesi,
  • Karışık ilmek iplikleri kullanabilme imkânıyla, çok çeşitli desenin yanında renklerin de kullanımı,
  • Mekanizmanın basitliği ve bakımının kolay olması,
  • Hah kalitelerinin çok hızlı değiştirilebilmesi,
  • Sağlam zemin örgüsü,
  • Yün ilmeğinin uygunluğu (kolay kesim).

Gripper-jakarlı tezgâhlar kasa dönüşlü üretim yapan fabrikalarda
kullanılmaktadır. Gerek, jakar kartlarının değiştirilmesiyle, gerekse elektronik jakarlı sistemlerle desenler çok hızlı şekilde değiştirilmektedir ve camlıkta, desende kullanılan renk sayısından daha fazla renkte iplik değişimi de kısmen hızlı gerçekleşebilmektedir. Gripper aksminster dokuma ile minimum ilmek ipliği tüketimi ve kademeli bir yüzey elde edilebilir.

Spool-gripper tezgâhlar ise belli renk ve desenlerin uzun dönüşümlü üretimleri için uygundur. Spolları hazırlama maliyeti yüksek olmasına rağmen modern spool-gripper tezgâhların üretim hızları gripper tezgâhlardan daha yüksektir. Spool sisteminin desen imkânı sınırsızdır, bu da tercih edilme nedenleridir (Berkalp,1997).

Makine Dokuma Halısı Nedir? ile Benzer Yazılar:

17 Kasım 2011 Saat : 8:26

Makine Dokuma Halısı Nedir? Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

haliyikama sik kullan haliyikama sik kullan hali yikama resim galeri
ataköyde halı yıkama ataköy halı yıkama avcılar halı yıkamacı avcılar halı yıkama firması avcılar halı yıkatma bahcelievlerde halı yıkama firması bahcelievler halı yıkama bahcelievler halı yıkamacı bakırköyde halı yıkama bakırköyde perde yıkama bakırköy halı yıkama bakırköy yorgan yıkama bakıröy halı yıkama el dokuma halı fabrikası facebook fiyat halı halıcı halı temizleme halı yıkama halı yıkama ataköy halı yıkamacı halı yıkama firması bakırköy halı yıkama fiyat halı yıkama resimler halı yıkamayıcı ipek halı ipek halı nası yıkanmalı ipek halı yıkanırmı kampanya koltuk temizleme koltuk yıkama koltuk yıkatma perde yıkama perde yıkama fiyatları stor güneşlik yıkama stor perde temizliği stor perde yıkama yatak nasıl yıkanır yatak yıkama yatak yıkatma yorganlarınız nasıl yıkanır yorgan yıkama fiyatları İpek halı yıkama